Schrif­te­lijke vragen betref­fende gevolgen van het ontsteken van paasvuren voor het milieu, de volks­ge­zondheid en dieren­welzijn


Betreft: Statenvragen van de Partij voor de Dieren Statenfractie Groningen aan het college van GS ex artikel 46 RvO betreffende de gevolgen van het ontsteken van paasvuren voor het milieu, de volksgezondheid en dierenwelzijn.

Geacht college,

Vorige week is het RIVM met de resultaten van een becijfering van fijnstofemissie door paasvuren gekomen, die vanaf nu meegenomen wordt in de emissieregistratie. Zij komt tot de conclusie dat die uitstoot vergelijkbaar is met de uitstoot van het totaal aan vuurwerk tijdens oud en nieuw.[i]

Houtrookvrij.nl komt bij de grote paasbult in Exloo tot een eigen vergelijking. De uitstoot van fijnstof bij dat specifieke paasvuur is te vergelijken met het 1700 keer de wereld omrijden van een vrachtauto. De berekening wordt als zijnde juist bevestigd door Michiel van der Molen, universitair docent luchtkwaliteit aan de Wageningen Universiteit. [ii]

Dit jaar waren er in onze provincie 31 paasvuren, waarvan 10 binnen de gemeentegrenzen van Westerwolde. Opvallend is het standpunt van de gemeente Delfzijl, die vanwege het milieu geen paasvuren toestaat binnen haar grenzen. [iii] Verder valt het op, dat sommige organisatoren al heel vroeg beginnen met het inzamelen van snoeihout, zoals in Sellingen [iv] en anderen pas op het laatste moment.

Naar aanleiding hiervan heeft de Partij voor de Dieren de volgende vragen:

Met betrekking tot het milieu en de volksgezondheid:

  1. Het is overduidelijk dat paasvuren niet goed zijn voor het milieu. De gemeente Delfzijl staat om die reden zelfs geen paasvuur toe binnen haar gemeentegrenzen. Met name longpatiënten hebben last van de verergering van hun klachten door het inademen van de rook.[v] In hoeverre zijn deze emissies en de gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid een zorg voor u? Tot hoever reikt uw bevoegdheid om paasvuren te reguleren? Graag een gemotiveerd antwoord.
  2. Heeft u enig idee hoeveel fijnstofemissie er plaatsvindt in onze provincie door de verbranding van de paasbulten? Zo ja, waar kunnen we de cijfers inzien? Indien dit niet bekend is, bent u dan bereid om het te laten onderzoeken in samenhang met de gevolgen voor de directe omgeving? Kunt u uw antwoord toelichten?
  3. In de gemeente Westerwolde zijn het afgelopen jaar 10 paasvuren ontstoken, ongeveer een derde van alle paasvuren in onze provincie. Dat terwijl deze gemeente bekend staat om haar uitgebreide Natuurnetwerk (NNN) en het N2000 -gebied Lieftinghsbroek. In hoeverre heeft u als bevoegd gezag binnen de Wet Natuur Bescherming hier een taak tot het beschermen van deze natuurgebieden? Heeft u een 'passende beoordeling' gemaakt m.b.t. de gevolgen van de uitstoot in het gebied? Zijn de gevolgen voor Lieftinghsbroek onderzocht? Zo ja, waar kunnen we deze beoordeling inzien, zo niet waarom niet?
  4. Bent u bereid om samen met de gemeenten te gaan kijken hoe de emissies door het verbranden van paasbulten geminimaliseerd kunnen worden zonder de essentie van deze eeuwenoude traditie weg te nemen? Bijvoorbeeld door de Paasvuren niet in iedere buurtschap toe te staan, maar bijvoorbeeld per regio/gemeente. En/of door het stellen van een maximum aan de hoogte van zo’n paasbult? Graag een gemotiveerd antwoord.

Met betrekking tot het dierenwelzijn:

Het is logisch dat de lengte in dagen / weken of zelfs maanden waarbinnen een paasbult wordt opgebouwd veel verschil maakt voor de in het snoeihout nestelende en schuilende dieren. De gemeente Doetinchem geeft bij het verbranden van snoeihout het volgende advies: “Controleer voorafgaand aan de verbranding of er geen vogels of andere dieren in de brandstapel verblijven/nestelen. Om dit te voorkomen is het verstandig de brandstapel kort voor de verbranding te plaatsen. Als de verbranding voor een langere tijd uitgesteld wordt, is het verstandig het hout tijdig te bedekken, op te ruimen of te verplaatsen.” [vi] Ook bepaalt zij als maximum 25m3. Met name in hele grote paasbulten verschuilen zich in de kern veel dieren, die een wrede dood sterven als de bult wordt aangestoken.Paasbulten worden gebouwd en ontstoken in het broedseizoen, waarin normaliter het verbranden van snoeihout verboden is.

5. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat mede op grond van de Wnb er alles aan gedaan moet worden om te voorkomen, dat nesten, broedende vogels en andere in de paasbult schuilende dieren verbranden? Kunt u uw antwoord toelichten? Hoe wordt op dit moment de zorgplicht (art. 1.11 Wnb) nageleefd bij het opbouwen en aansteken van paasbulten? Zijn hier in alle betreffende gemeenten richtlijnen voor opgenomen in de ontheffingsprocedure? Zo nee, bent u bereid om in overleg met gemeenten te gaan en hen te verzoeken in de voorwaarden op te nemen dat de paasbult kort van te voren moet worden opgebouwd?

Bij voorbaat dank ik u voor uw antwoord.

Met vriendelijke groet,

Ankie Voerman,

Partij voor de Dieren

[i] https://m.rtvoost.nl/nieuws/299646/Onderzoek-RIVM-Fijnstofuitstoot-paasvuren-vergelijkbaar-met-vuurwerk-tijdens-jaarwisseling

[ii] https://eenvandaag.avrotros.nl/item/een-paasvuur-is-even-schadelijk-als-een-vrachtwagen-op-wereldreis/

[iii] https://www.rtvnoord.nl/nieuws/192209/Paasvuren-in-Groningen-hier-branden-ze

[iv] https://www.westerwoldeactueel.nl/2017/03/03/opbouw-paasbult-sellingen-2017/

[v] https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/nieuws/fijnstofconcentraties-hoger-door-paasvuren.9585210.lynkx

[vi] https://www.doetinchem.nl/home/regelen_46502/product/snoeihout-verbranden_923.html

Antwoorddatum: 13 nov. 2018

1. Het is overduidelijk dat paasvuren niet goed zijn voor het milieu. De gemeente Delfzijl staat om die reden zelfs geen paasvuur toe binnen haar gemeentegrenzen. Met name iongpatiënten hebben last van de verergering van hun klachten door het inademen van de rook. in hoeverre zijn deze emissies en de gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid een zorg voor u? Tot hoever reikt uw bevoegdheid om paasvuren te reguleren? Graag een gemotiveerd antwoord.

Het verminderen van de gezondheidseffecten door luchtverontreiniging en het proberen te voorkomen van nieuwe gezondheidseffecten is expliciet opgenomen in onze Omgevingsvisie. Wij zorgen ervoor dat er geen onacceptabele effecten optreden voor mens en natuur. In onze provincie voldoen we ruimschoots aan de wettelijke eisen voor fijnstof en stikstofdioxide. Er zijn geen overschrijdingen van de Europese grenswaarden.

De bijdragen die paasvuren leveren aan de totale landelijke uitstoot van fijnstof is volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) minimaal. Wij achten de effecten derhalve niet onacceptabel.

2. Heeft u enig idee hoeveel fijnstofemissie er plaatsvindt in onze provincie door de verbranding van de paasbuiten? Zo ja, waar kunnen wij de cijfers inzien? indien dit niet bekend is, bent u dan bereid om het te laten onderzoeken in samenhang met de gevolgen voor de directe omgeving? Kunt u uw antwoord toelichten?

Nee. Er zijn bij ons geen exacte cijfers bekend. De bevindingen van het RIVM^ kwamen tot stand op basis van berekeningen, niet op basis van plaatselijke metingen. Over een heel jaar bekeken dragen de paasvuren volgens het RIVM een half procent bij aan de totale uitstoot van fijnstof in ons land. De concentraties fijn stof en stikstofdioxide liggen in onze provincie ruimschoots onder de wettelijke grenswaarden. Wij zien geen aanleiding om de fijnstofemissie en de gevolgen voor de concentraties in de omgeving nader te onderzoeken.


3. In de gemeente Westerwolde zijn het afgelopen Jaar 10 paasvuren ontstoken, ongeveer een derde van alle paasvuren in onze provincie. Dat terwijl deze gemeente bekend staat om haar uitgebreide Natuurnetwerk (NNN) en het N2000-gebied Lieftinghsbroek. In hoeverre heeft u als bevoegd gezag binnen de Wet Natuur Bescherming hier een taak tot het beschermen van deze natuurgebieden? Heeft u een 'passende beoordeling' gemaakt m.b.t. de gevolgen van de uitstoot in het gebied? Zijn de gevoigen voor Lieftinghsbroek onderzocht? Zo Ja, waar kunnen wij deze beoordeling inzien, zo niet waarom niet?

Het is aan de initiatiefnemer van een paasvuur om te beoordelen of sprake kan zijn van effecten op Natura 2000 gebieden en/of het NNN. De provincie is bevoegd voor vergunningverlening ingeval een project een mogelijk significant effect heeft op Natura 2000 gebied Lieftinghsbroek. Bij paasvuren is echter naar ons oordeel geen sprake van mogelijke significante effecten. De emissie van voor natuur schadelijke stoffen (in casu stikstof) beperkt zich tot 1 keer per jaar gedurende enkele uren. Hieruit volgt dat de depositie op Lieftinghsbroek venwaarloosbaar zal zijn en dus uit te sluiten is dat sprake is van enig effect. Er is dan ook geen reden om een passende beoordeling op te stellen.

4. Bent u bereid om samen met de gemeenten te gaan kijken hoe de emissies door het verbranden van paasbulten geminimaliseerd kunnen worden zonder de essentie van deze eeuwenoude traditie weg te nemen? Bijvoorbeeld door de Paasvuren niet in iedere buurtschap toe te staan, maar bijvoorbeeld per regio/gemeente. En/of door het stellen van een maximum aan de hoogte van zo'n paasbult? Graag een gemotiveerd antwoord.

Nee. Zolang er geen sprake is van een actuele of dreigende grenswaardeoverschrijding, zien wij geen aanleiding om actie te ondernemen.

5. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat mede op grond van de Wnb er alles aan gedaan moet worden om te voorkomen, dat nesten, broedende vogels en andere in de paasbult schuilende dieren verbranden? Kunt u uw antwoord toelichten? Hoe wordt op dit moment de zorgpiicht (art. 1.11 Wnb) nageleefd bij het opbouwen en aansteken van paasbulten? Zijn hierin aile betreffende gemeenten richtiijnen voor opgenomen in de ontheffingsprocedure? Zo nee, bent u bereid om in overleg met gemeenten te gaan en hen te verzoeken in de voorwaarden op te nemen dat de paasbult kort van te voren moet worden opgebouwd?

De initiatiefnemer is ervoor verantwoordelijk dat de bouw en het aansteken van het paasvuur niet leidt tot overtredingen van verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming en dat de zorgplicht in acht genomen wordt. Hierbij is het zeer wel voorstelbaar dat de initiatiefnemer maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat geen beschermde soorten tot nestelen komen in de paasbult. Wij hebben geen inzicht in de richtlijnen die gemeenten hebben opgenomen voor een ontheffingsprocedure voor paasvuren. Provincieambtenaren gaan binnenkort in gesprek met Groningse gemeenten over de consequenties van de Wet natuurbescherming. In deze gesprekken zal het ook gaan over ontheffing procedures rond evenementen zoals Paasvuren en hoe daarmee omgegaan dient te worden.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.