Schrif­te­lijke vragen betref­fende hand­having natuur­wet­geving bij bouw­pro­jecten


Indiendatum: mei 2018

Betreft: Statenvragen van de Partij voor de Dieren Statenfractie Groningen aan het college van GS ex artikel 46 RvO betreffende handhaving natuurwetgeving

Geacht college,

Bij twee bouwprojecten, namelijk de rondweg bij Aduard en het gebied Reitdiephaven, is ophef ontstaan over het verstoren en doden van poelkikkers en verlies van hun leefgebied. Naar aanleiding van deze casussen wil de Partij voor de Dieren graag meer weten over de handhaving van de Wet Natuurbescherming.

Bij Aduard hebben omwonenden vanaf begin 2017 bij de gemeente en de uitvoerders gemeld dat er nog poelkikkers in het water aanwezig waren, toch werden de sloten gedempt. Vanaf september 2017 is tevens melding gemaakt bij de provincie ( o.a. Inspectie natuurwetgeving). De provincie gaf aan niet te weten of een vergunning voor het gebied was afgegeven. Er werd verwezen naar het RVO. Het RVO verwees terug naar de provincie als verantwoordelijke. Volgens het RVO waren alle vergunningen overgedragen door het RVO aan de provincie. De provincie adviseerde de betrokken burger de gemeente te raadplegen. Het rondwegproject is echter een provinciaal (!) project en derhalve is de provincie verantwoordelijk voor eerder afgegeven en nieuwe vergunningen. Tevens werd door de inspectie aangegeven dat zij niet op de hoogte waren van een vergunning dan wel ontheffing en dat er daarom niet gehandhaafd kon worden.

Na indiening van een handhavingsverzoek op 17 november 2017 wordt opeens wel een ontheffing uit 2013 teruggevonden. Vervolgens gaat de inspecterende ambtenaar in december, op het moment dat er geen activiteit van poelkikkers is, eindelijk het veld in en meldt na een gesprek met de uitvoerder dat alles in orde is.

In antwoord op onze ambtelijke vragen van d.d. 17 januari wordt slechts gesteld dat de provincie aan alle gestelde voorwaarden heeft voldaan wat betreft compensatie, echter de kwestie over de begraven kikkers wordt niet opgehelderd.

De provincie heeft het project Reitdiephaven op 1-1-2017 overgenomen van het rijk, inclusief de dossiers van het RVO. Met betrekking tot dit gebied is in 2011 slechts een quickscan uitgevoerd (rapport 2011-051, E. van de Ploeg), waarbij niet kon worden uitgesloten dat zich poelkikkers in het gebied bevonden. Toch werd geconcludeerd dat verder onderzoek niet nodig was en er geen ontheffing FF-wet nodig was. Voor fase 1 en 2 van het project is dan ook nooit een ontheffing aangevraagd. In 2016 zijn er bij een actualisatie poelkikkers aangetroffen en had er door de gemeente een ontheffing aangevraagd moeten worden. Dit is niet gebeurd. Toen eind oktober 2017 allerlei grondwerkzaamheden al waren afgerond, wilde de gemeente Groningen alsnog een ontheffing aanvragen . Deze is geweigerd door de provincie. De gemeente moest voorlopig stoppen met de werkzaamheden en met een uitgewerkt plan komen. Dit plan is ondertussen geaccepteerd door de provincie.

Graag stellen wij u de volgende vragen:

Friesestraatweg Groningen – Aduard:

  1. Kunt u uiteenzetten waarom er in dit gebied NIET voldoende gehandhaafd is en er overtredingen zijn begaan? Bent u het met ons eens dat dit een ernstige constatering is, en de provincie hier in gebreke gebleven is? Zo nee, waarom niet?
  2. Kun u uiteenzetten hoe het mogelijk is dat de ontheffing van een provinciaal project pas boven water kwam na het doen van een handhavingsverzoek?
  3. Bent u van mening dat de meldingen van omwonenden serieus genoeg genomen zijn? Waarom zijn de werkzaamheden niet per direct stilgelegd toen melding werd gemaakt van het levend begraven van kikkers en aantasting van hun leefgebied?
  4. Is er na het handhavingsverzoek, behalve het vinden van de ontheffing, wel direct actie ondernomen? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
  5. Bent u van mening dat u uw zorgplicht voldoende bent nagekomen als er dieren levend worden begraven en hun leefgebied wordt aangetast? Kunt u dit toelichten?
  6. Welke maatregelen bent u voornemens te treffen om dergelijk dierenleed en aantasting van het leefgebied in de toekomst te voorkomen?
  7. Een nieuwe vergunning moet worden aangevraagd voor de werkzaamheden die niet voor 1 juli 2018 zijn afgerond. Welke extra maatregelen gaat de provincie nemen om te voorkomen dat sloten met poelkikkers zonder dat deze zijn weggevangen, worden gedempt?
  8. Is er een beheerplan opgesteld voor het gebied en met name het compensatiegebied zodat bewaakt kan worden dat het leefgebied van de kikkers niet verder wordt aangetast?
  9. Op welke wijze is de inspectie actief en controleert zij de demping van sloten met poelkikkers door boeren in aangrenzend gebied? Hoe wordt conform de wetgeving hier daadwerkelijk en actief gehandhaafd? Welke strafmaatregelen kan de provincie nemen tegen privé-grondbezitters die de habitatrichtlijn negeren en sloten met beschermde diersoorten dempen?

Reitdiephaven:

  1. De provincie en de gemeente melden nog steeds dat zij de vergunning voor Reitdiepfases 1,2 en 4 ‘niet kunnen vinden’. Mag hieruit worden geconcludeerd dat zonder ontheffing is gebouwd in het gebied van Reitdiepfase 4, dit ook in 2017? Wat heeft de inspectie/handhaving concreet gedaan in het belang van de populatie poelkikkers daar?
  2. Zowel in het gebied van fase 4 als in het gebied van fase 3 ( voorbelasting) zijn in 2017 werkzaamheden verricht zonder vergunning. Heeft de provincie maatregelen genomen tegen de gemeente Groningen dan wel de uitvoerders? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? Wordt alsnog een compensatiegebied geëist van de gemeente voor het verloren leefgebied van de poelkikkers?
  3. Hoe wordt bewaakt dat het beoogde compensatiegebied voor Fase 3 ook in de toekomst geschikt is en blijft voor poelkikkers? Is de gemeente verplicht gesteld om een beheerplan op te stellen? Zo nee, waarom niet?

Algemeen:

  1. Bestaat er bij de provincie volstrekte duidelijkheid over wie welke verantwoordelijkheid heeft met betrekking tot de Habitatwetgeving en Natuurwetgeving tussen de provincie en het Rijk, en kunt u dit toelichten?
  2. Bent u van mening dat er sinds het in werking treden van de Wnb bij de provincie voldoende capaciteit en kennis aanwezig is om ontheffingen te controleren en overtredingen doelmatig aan te pakken, en kunt u dit toelichten?
  3. De inspectie gaf aan dat overheden onderling elkaar niet lastig vallen met strafmaatregelen als boetes, compensatie van verloren gegane natuurwaarden, etc. als de wetgeving niet is nageleefd. Is dit correct en wat is het standpunt van GS hierover? Bent u van mening dat, net als voor burgers en bedrijven, ook voor overheden er consequenties verbonden zouden moeten zijn aan het overtreden van de wet? Zo ja, op welke wijze gaat u dit vormgeven in uw beleid?
  4. Wanneer kunnen wij de verdere uitwerking van de provinciale natuurvisie verwachten? Bent u het met ons eens dat snelle aanpak van de in de natuurvisie genoemde actiepunten urgent is om uw verantwoordelijkheid voor soortenbescherming correct te vervullen?
  5. Bent u voornemens om soortenbeschermingsplannen op te stellen voor in ieder geval de soorten op de ‘lijst Groninger soorten’? Zo ja, wanneer zijn deze gereed? Zo nee, waarom niet?

Met hartelijke groet,

Kirsten de Wrede

Partij voor de Dieren

Indiendatum: mei 2018
Antwoorddatum: 26 jun. 2018

1. Kunt u uiteenzetten waarom er in dit gebied NIET voldoende gehandhaafd Is en er overtredingen zijn begaan? Bent u het met ons eens dat dit een ernstige constatering Is, en de provincie hier In gebreke gebleven Is? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 1: Tot 1 januari 2017 was Rijk bevoegd gezag. Het was destijds aan het Rijk om een afweging te maken om wel of niet te handhaven. Vanaf 1 januari 2017 is Provincie bevoegd gezag en daarmee verantwoordelijk voor instandhouding van de biodiversiteit. Vragen over de periode hieraan voorafgaand met betrekking tot eventuele overtredingen op soorten of individuen, zijn door ons niet te beantwoorden.

Er is geen sprake van onvoldoende handhaving. Voor wat betreft het gebied bij Aduard heeft RVO in 2013 een ontheffing afgegeven aan de provincie voor dit gebied. Wij hebben ons aan alle voorschriften gehouden en zelfs twee compensatiegebieden aangelegd in plaats van één. Hiermee is ruimschoots voldaan aan de voorwaarden in de ontheffing. Volgens een recente telling is het aantal aanwezige poelkikkers meer dan verdubbeld.

Een inwoner heeft eind 2017 een handhavingsverzoek bij ons ingediend omdat deze zorgen had over de aanwezigheid van poelkikkers. De inspecteur Wet natuurbescherming heeft ter plaatse geconstateerd dat aan alle voorschriften voldaan is en dat er geen sprake is van een overtreding.

2. Kun u uiteenzetten hoe het mogelijk Is dat de ontheffing van een provinciaal project pas boven water kwam na het doen van een handhavingsverzoek?

Antwoord 2: Hier is geen sprake van, zie het antwoord op vraag 1.

3. Bent u van mening dat de meldingen van omwonenden serieus genoeg genomen zijn? Waarom zijn de werkzaamheden niet per direct stilgelegd toen melding werd gemaakt van het levend begraven van kikkers en aantasting van hun leefgebied?


Antwoord 3: Wij nemen elke melding serieus, dus ook deze melding Is serieus opgepakt. Er was In dit gevalgeen sprake van een overtreding waardoor er ook geen grondslag was om het werk stil te leggen.

4. Is er na het handhavingsverzoek, behalve het vinden van de ontheffing, wel direct actie ondernomen? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4: Zie het antwoord op vraag 1 en 3.

5. Bent u van mening dat u uw zorgplicht voldoende bent nagekomen als er dieren levend worden begraven en hun leefgebied wordt aangetast? Kunt u dit toelichten?

Antwoord 5: Er Is geen sprake van een overtreding. Zie het antwoord op vraag 1 en 3.

6. Welke maatregelen bent u voornemens te treffen om dergelijk dierenleed en aantasting van het leefgebied in de toekomst te voorkomen?

Antwoord 6: Er Is geen sprake van een overtreding. Zie het antwoord op vraag 1en 3.

7. Een nieuwe vergunning moet worden aangevraagd voor de werkzaamheden die niet voor 1 Juli 2018 zijn afgerond. Welke extra maatregelen gaat de provincie nemen om te voorkomen dat sloten met poelkikkers zonder dat deze zijn weggevangen, worden gedempt?

Antwoord 7; Het ecologisch werkprotocol dat reeds voldeed aan wet- en regelgeving bij de vorige ontheffing, wordt ook nu weer als voorschriften aan de ontheffing verbonden zodat geen verbodsbepalingen ten aanzien van poelkikkers overtreden worden.

8. Is er een beheerplan opgesteld voor het gebied en met name het compensatiegebied zodat bewaakt kan worden dat het leefgebied van de kikkers niet verder wordt aangetast?

Antwoord 8: Het beheerplan is opgenomen In het ecologisch werkprotocol en daarmee In voorschriften van de ontheffing vastgelegd.

9. Op welke wijze is de Inspectie actief en controleert zij de demping van sloten met poelkikkers door boeren in aangrenzend gebied? Hoe wordt conform de wetgeving hier daadwerkelijk en actief gehandhaafd? Welke strafmaatregelen kan de provincie nemen tegen privé-grondbezitters die de habitatrichtlijn negeren en sloten met beschermde diersoorten dempen?

Antwoord 9: In algemene zin is toezicht programmatisch geregeld, en reageren de Inspecteurs op meldingen, handhavingsverzoeken en verrichten ze op eigen Initiatief Inspecties van onder andere verleende vergunningen en ontheffingen. Als een rechthebbende de wet overtreedt, volgt bestuursrechtelijke dan wel strafrechtelijke handhaving.
Reitdiephaven:

10. De provincie en de gemeente melden nog steeds dat zij de vergunning voor Reitdiepfases 1,2 en 4 'niet kunnen vinden'. Mag hieruit worden geconcludeerd dat zonder ontheffing Is gebouwd in het gebied van Reitdiepfase 4, dit ook in 2017? Wat heeft de inspectie/handhaving concreet gedaan in het belang van de populatie poeikikkers daar?

Antwoord 10: Nee. Reitdiepfase 4 Is nog niet In ontwikkeling. Over Reltdiep fase 3 heeft er eind 2017 overleg plaatsgevonden tussen de gemeente Groningen en de provincie. De gemeente heeft hierop het In november en december geplande werk uitgesteld en de tijd van uitstel gebruikt om een goede ontheffingsaanvraag voor te bereiden op basis van grondig onderzoek naar poelkikkers.
De ontheffingsaanvraag Is Inmiddels aangevraagd en door ons verleend. In deze ontheffing Is in ieder geval het voorschrift opgenomen dat de aanwezige poelkikkers voor aanvang van de werkzaamheden weggevangen dienen te zijn.

11. Zowel in het gebied van fase 4 ais in het gebied van fase 3 ( voorbelasting) zijn in 2017 werkzaamheden verricht zonder vergunning. Heeft de provincie maatregelen genomen tegen de gemeente Groningen dan wei de uitvoerders? Zo Ja, weike? Zo nee, waarom niet? Wordt aisnog een compensatiegebied geëist van de gemeente voor het verloren leefgebied van de poeikikkers?

Antwoord 11: Hier is geen sprake van. Zie het antwoord op vraag 10.

12. Hoe wordt bewaakt dat het beoogde compensatiegebied voor Fase 3 ook in de toekomst geschikt is en blijft voor poeikikkers? is de gemeente verplicht gesteld om een beheerpian op te stellen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12: De gemeente heeft een ecologisch werkprotocol en beheerpian van natuurvriendelijke oevers (compensatie). Dit is vastgelegd in de voorschriften bij de ontheffing. Na melding van aanvang werkzaamheden zal toezicht plaatsvinden door de provincie.
Algemeen:

13. Bestaat er bij de provincie volstrekte duidelijkheid over wie weike verantwoordeiijkheid heeft met betrekking tot de Habitatwetgeving en Natuurwetgeving tussen de provincie en het Rijk, en kunt u dit toeiichten?

Antwoord 13: Ja. De Wet natuurbescherming is duidelijk over de verdeling van verantwoordelijkheden (hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming).

14. Bent u van mening dat er sinds het in werking treden van de Wnb bij de provincie voldoende capaciteit en kennis aanwezig is om ontheffingen te controieren en overtredingen doeimatig aan te pakken, en kunt u dit toeiichten?

Antwoord 14: Ja, voor dit moment zijn wij van mening dat wij beschikken over voldoende kennis en capaciteit. Aangezien het hier een relatief nieuwe taak betreft, zullen wij dit regelmatig evalueren.

15. De inspectie gaf aan dat overheden onderiing eikaar niet lastig vaiien met strafmaatregeien ais boetes, compensatie van verloren gegane natuurwaarden, etc. ais de wetgeving niet is nageleefd, is dit correct en wat is het standpunt van GS hierover? Bent u van mening dat, net ais voor burgers en bedrijven, ook voor overheden er consequenties verbonden zouden moeten zijn aan het overtreden van de wet? Zo ja, op weike wijze gaat u dit vormgeven in uw beleid?

Antwoord 15: Als overheden de wet overtreden, kunnen zij dezelfde dan wel strengere handhaving verwachten als voor bedrijven of particulieren. Wij conformeren ons aan de landelijke Handhavingsstrategie (LHS).

16. Wanneer kunnen wij de verdere uitwerking van de provinciaie natuurvisie verwachten? Bent u het met ons eens dat sneiie aanpak van de in de natuurvisie genoemde actiepunten urgent is om uw verantwoordeiijkheid voor soortenbescherming correct te vervuiien?

Antwoord 16: Mogelijk wordt met deze 'verdere uitwerking van de provinciale natuurvisie' de uitwerking van de Beleidsnota fauna en flora bedoeld. Deze wordt dit najaar aangeboden aan Provinciale Staten.

17. Bent u voornemens om soortenbeschermingspiannen op te stellen voorin ieder geval de soorten op de 'lijst Groninger soorten'? Zo ja, wanneer zijn deze gereed? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 17: De 'lijst Groninger Soorten' is bedoeld om inzichtelijk te maken voor welke soorten in Groningen een extra inspanning nodig is. Deze extra inspanning moet worden geleverd door initiatiefnemers in onze provincie. Wij zullen dergelijke initiatieven ondersteunen. Bij het beoordelen van ontheffingen houden wij rekening met de 'lijst Groninger soorten' en trachten wij kansen te koppelen. Gezien deze werkwijze zien wij geen toegevoegde waarde in het opstellen van soortbeschermingsplannen.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer