Staten­vragen betref­fende aanhou­dende droogte


Geacht college,

Ook in onze provincie is het extreem droog. De verwachting is dat door klimaatverandering dergelijke lange droge periodes in de toekomst vaker zullen optreden. Door de droogte worden zeldzame dier- en plantensoorten bedreigd. Landdieren hebben moeite om drinkwater te vinden. Vissen, amfibieën en andere waterdieren krijgen te maken met droogstand en afnemende waterkwaliteit, met sterfte tot gevolg. Het verbruik van water steeg op 23 juli tot recordhoogte in onze provincie1. Ontwatering en drainage voor de landbouw veroorzaken landelijk ca. 60% van de ‘algemene’ verdroging, grondwateronttrekkingen voor industrie- en drinkwater en beregening veroorzaken ongeveer 30% van de verdroging2. Binnen de landbouw verbruikt de veehouderij het meeste leidingwater, onder andere voor het drenken van vee en reinigingswerkzaamheden3.

Wij stellen u graag de volgende vragen:

  1. Bent u van mening dat er nieuw of aangepast provinciaal beleid moet komen gericht op waterschaarste, of denkt u dat in het huidige beleid de aanpak van droogte afdoende geregeld is, en kunt u dit toelichten?
  2. Op welke wijze wordt de droogte in de Groninger natuur gemonitord en vastgelegd? Heeft het College een goed zicht op de verdrogingsproblematiek, ook buiten de N2000 gebieden?
  3. Heeft de huidige droogte (al) effecten op de bodemdaling in kwetsbare laaggelegen veengebieden? Heeft dit extra CO2 uitstoot tot gevolg? Is de provincie betrokken bij maatregelen?
  4. Bent u van mening dat het noodzakelijk is om in het wild levende dieren die lijden onder de extreme droogte extra drinkplaatsen te bieden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn en wijze kan dit geregeld worden?
  5. Bent u van mening dat het noodzakelijk is om in beken en sloten (zeldzame) diersoorten weg te vangen en over te plaatsen naar veilig water, zoals in enkele andere provincies gebeurt? 4 Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze kan dit geregeld worden?
  6. Bent u bereid tot het intrekken van ontheffingen voor jacht en schadebestrijding, om dieren in het wild de rust te gunnen die ze in deze moeilijke tijd nodig hebben om te overleven? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze?
  7. Bent u bereid om als provincie het voortouw te nemen om een actieplan voor droogte op te stellen dat bij extreme droogte direct in werking gezet kan worden, waarbij nadrukkelijk de belangen van natuur en de daarin levende dieren worden opgenomen?
  8. Bent u van mening dat de huidige subsidieregelingen om verdroging van de natuur te voorkomen toereikend zijn voor de toekomst? Zo nee, worden subsidieregelingen uitgebreid of bent u voornemens om structureel geld uit het provinciale budget ter beschikking te stellen voor klimaatadaptatie?
  9. Is er inzicht hoe (verhoogd) waterverbruik verdeeld is, tussen industrie, landbouw en burgerverbruik? Welke conclusies trekt het College daar momenteel uit, en tot welke maatregelen noopt dit eventueel?
  10. Bent u voornemens om sterker in te zetten op een andere manier van landbouw, waarbij het waterpeil hoger kan blijven (bijvoorbeeld middels aanpassingen in het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer)? Zo ja, kunt u dit toelichten? Zo nee, waarom niet?
  11. Bent u van mening dat, dit maal vanuit het perspectief van de toenemende droogteperioden als gevolg van de klimaatverandering, het verantwoord is de intensieve veehouderij op deze wijze, met zoveel landbouwdieren, te laten bestaan? Bent u bereid om ook in het kader van klimaatadaptatie na te denken over eiwittransitie? Zo nee, waarom niet?
  12. Er worden door gemeenten al stresstesten opgesteld om knelpunten in de klimaatadaptatie in beeld te brengen. Worden door de huidige droogte in onze provincie nieuwe risico’s en problemen zichtbaar? Zo ja, welke?
  13. Welke maatregelen is de provincie zelf van plan te nemen in haar eigen organisatie, en / of bij burgers te stimuleren? Te denken valt aan het beter opslaan van regenwater, waterverspilling tegengaan, meer (droogtebestendig) groen aanleggen etc.



Dank u wel,

met vriendelijke groet,


Ankie Voerman

Kirsten de Wrede


Partij voor de Dieren

1 https://nos.nl/artikel/2242942-hitte-en-droogte-brand-op-de-veluwe-en-bruggen-a-dam-dicht.html

2 Compendium voor de Leefomgeving, 2011.

3 http://www.clo.nl/indicatoren/nl0014-watergebruik-landbouw

4 https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24505

Antwoorddatum: 11 sep. 2018

1. Bent u van mening dat er nieuw of aangepast provinciaal beleid moet komen gericht op waterschaarste, of denkt u dat in het huidige beleid de aanpak van droogte afdoende geregeld is, en kunt u dit toelichten?

Op dit moment zien wij geen aanleiding om ons beleid op dit thema aan te passen. Het Deltaplan Zoetwater en het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie zijn specifiek gericht om te voorzien in de gevolgen van klimaatverandering.

2. Op welke wijze wordt de droogte in de Groninger natuur gemonitord en vastgelegd? Heeft het College een goed zicht op de verdrogingsproblematiek, ook buiten de A/2000 gebieden?

Voor de TOP-gebieden' bestaat een permanent Verdrogingsmeetnet (peilbuizen). Voor de andere delen van het NNN krijgen wij met de gegevens van de SNL-monitoring informatie over verdroging (o.a. permanent vegetatiemeetnet). Hierover rapporteren wij 2 jaarlijks in de Toestand van de Natuur.

3. Heeft de huidige droogte (al) effecten op de bodemdaling in kwetsbare laaggelegen veengebieden? Heeft dit extra 002 uitstoot tot gevolg? Is de provincie betrokken bij maatregelen?

Dat is op dit moment nog te vroeg om vast te stellen. De provincie volgt de regionale en landelijke protocollen die in werking gaan in tijden van droogte waarin aandacht is voor maatregelen die de waterpeilen op orde houden.

4. Bent u van mening dat het noodzakelijk is om in het wild levende dieren die lijden onder de extreme droogte extra drinkplaatsen te bieden? Zo nee, waarom niet? Zo Ja, op welke termijn en wijze kan dit geregeld worden?

Het is in Groningen niet nodig om extra drinkplaatsen aan te bieden voor in het wild levende dieren. Verspreid door onze provincie is er nog voldoende oppervlaktewater beschikbaar om van te drinken.

5. Bent u van mening dat het noodzakelijk is om in beken en sloten (zeldzame) diersoorten weg te vangen en over te plaatsen naar veilig water, zoals in enkele andere provincies gebeurt? Zo nee, waarom niet? Zo Ja, op welke wijze kan dit geregeld worden?

De situatie in Groningen was zover bekend niet dusdanig dat er grote watergangen volledig droog zijn komen te staan waardoor dieren in het gedrang zijn gekomen.

6. Bent u bereid tot het intrekken van ontheffingen voor Jacht en schadebestrijding, om dieren in het wild de rust te gunnen die ze in deze moeilijke tijd nodig hebben om te overleven? Zo nee, waarom niet? Zo Ja, op welke wijze?

Wij zien geen noodzaak om de ontheffingen op te schorten in deze situatie. De situatie is niet dusdanig dat dieren op grote schaal in de problemen komen.

7. Bent u bereid om als provincie het voortouw te nemen om een actieplan voor droogte op te stellen dat bij extreme droogte direct in werking gezet kan worden, waarbij nadrukkelijk de belangen van natuur en de daarin levende dieren worden opgenomen?

Wij zien op dit moment geen reden voor een actieplan, omdat landelijke en regionale protocollen voldoende maatregelen bevatten die hierin voorzien.

8. Bent u van mening dat de huidige subsidieregelingen om verdroging van de natuur te voorkomen toereikend zijn voor de toekomst? Zo nee, worden subsidieregelingen uitgebreid of bent u voornemens om structureel geld uit het provinciale budget ter beschikking te stellen voor kiimaatadaptatie?

Ja. Met de huidige subsidieregelingen richten wij binnen het NNN robuuste ecologische systemen in.

9. Is er inzicht hoe (verhoogd) waterverbruik verdeeld is, tussen industrie, landbouw en burgerverbruik? Welke conclusies trekt het College daar momenteel uit, en tot welke maatregelen noopt dit eventueel?

Het Waterbedrijf Groningen is primair verantwoordelijk voor de drinkwaterproductie. Gevolgen en eventueel te nemen maatregelen van een verhoogd drinkwaterverbruik liggen daarom in eerste instantie bij het Waterbedrijf. Wij hebben geen inzicht in het verbruik drinkwater van de verschillende categorieën gebruikers. Voor het verbruik van oppervlaktewater is door de waterschappen nauwkeurig de benodigde hoeveelheden water gemonitord en is ook wekelijks overleg gevoerd tussen Rijkswaterstaat, waterschappen en provincies rondom het IJsselmeer. De Provincie Groningen heeft hier aan deel genomen. Voor conclusies inzake het oppervlaktewaterverbruik in deze unieke droge zomer is het nog te vroeg, maar er zal vanaf de herfst zeker een evaluatie daarvan plaats gaan vinden.

10. Bent u voornemens om sterker in te zetten op een andere manier van landbouw, waarbij het waterpeil hoger kan blijven (bijvoorbeeld middels aanpassingen in het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer)? Zo Ja, kunt u dit toelichten? Zo nee, waarom niet?

Met onze inzet op verduurzaming van de landbouw in het algemeen en natuurinclusieve- en biologische landbouw in het bijzonder, kan meer ruimte ontstaan voor vormen van landbouw waarbij het waterpeil hoger kan blijven. Wij laten het In eerste instantie aan de betrokken boeren om daarin een keuze te maken en zien op dit moment geen reden om hier nog sterker op in te zetten.

11. Bent u van mening dat, dit maai vanuit het perspectief van de toenemende droogteperioden ais gevolg van de klimaatverandering, het verantwoord is de intensieve veehouderij op deze wijze, met zoveel iandbouwdieren, te laten bestaan? Bent u bereid om ook in het kader van kiimaatadaptatie na te denken over eiwittransitie? Zo nee, waarom niet?

In het kader van het Klimaatakkoord wordt, aan de tafel Landbouw en Landgebruik, gesproken over manieren waarop de landbouw kan bijdragen aan het verminderen of oplossen van het klimaatprobleem. Een inzet op de eiwittransitie kan daarvan deel uitmaken. Wij hebben hierin niet de intentie om een eigen Groningse koers te varen en wij wachten de landelijke ontwikkelingen af.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer